Kontakt
Teraz Czwartek, 8 października 2026
Znani z miasta

Andrzej Ajnenkiel — historyk i konstytucjonalista

• Adam Kamiński • 3 min czytania

Andrzej Ajnenkiel

Andrzej Ajnenkiel był polskim historykiem specjalizującym się w historii najnowszej oraz w dziejach państwa i prawa, ze szczególnym uwzględnieniem konstytucjonalizmu i parlamentaryzmu. Pełnił funkcje badawcze i kierownicze w instytucjach naukowych oraz uczestniczył w pracach nad ustawą zasadniczą III RP.

Dane podstawowe
Urodzenie21 lutego 1931, Warszawa
Zgon10 kwietnia 2015, Warszawa
Zawódhistoryk, profesor nauk humanistycznych
EdukacjaWydział Prawa, Uniwersytet Warszawski (1949–1954)
Specjalnośćhistoria najnowsza; historia państwa i prawa
Kariera
InstytucjeInstytut Historii PAN; Wojskowy Instytut Historyczny; Uczelnia Łazarskiego
Stanowiskaprofesor IH PAN (od 1979), dyrektor WIH (1993–2001), dyrektor WBBH (do 31.10.2002)
Funkcje społeczneprezes Towarzystwa Miłośników Historii w Warszawie (1987–1988), prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego (1988–1991)
Odznaczenia
OrderyKrzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1999); Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Pozostałe
PochówekCmentarz Bródnowski, Warszawa (kwatera 64C-4-20/21)

Andrzej Ajnenkiel zajmował się badaniem instytucji państwowych i konstytucji Polski. Jego prace objęły tematykę parlamentaryzmu II Rzeczypospolitej oraz dzieje konstytucji polskich, a dorobek obejmuje ponad czterysta publikacji naukowych.

Życiorys i początki kariery

Urodził się w Warszawie i w młodości należał do harcerstwa, a w 1945 trafił do oddziału Narodowych Sił Zbrojnych w Podkowie Leśnej. W okresie studiów prawniczych miał problemy związane z udziałem w podziemnej działalności tej organizacji, co doprowadziło do aresztowania i represji wobec niego. Po ukończeniu studiów na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego w 1954 rozpoczął pracę w Archiwum Akt Nowych w Warszawie.

W latach 1959–1981 był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i pełnił funkcję I sekretarza POP PZPR w Instytucie Historii PAN. Od 1979 związany był z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk jako profesor, a w 1991 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. Przez kolejne dekady łączył pracę naukową z działaniem w organizacjach środowiska historycznego.

Funkcje naukowe i prace nad konstytucją

W latach 1987–1991 kierował najpierw warszawskim Towarzystwem Miłośników Historii, a następnie Polskim Towarzystwem Historycznym. W okresie przemian ustrojowych 1990–1993 występował jako ekspert Senatu RP i Prezydenta RP w pracach nad przygotowaniem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W 1990 wchodził także w skład tak zwanej Komisji Michnika.

W latach 1993–2001 był dyrektorem Wojskowego Instytutu Historycznego, a po przekształceniach organizacyjnych kierował Wojskowym Biurem Badań Historycznych do końca października 2002. Był też wykładowcą Uczelni Łazarskiego, gdzie kierował Katedrą Historii Prawa.

Publikacje i wkład naukowy

Specjalizował się w historii najnowszej oraz w historii państwa i prawa, ze szczególnym uwzględnieniem konstytucjonalizmu i parlamentaryzmu. W swoim dorobku miał ponad 400 prac, w tym kilkanaście książek poruszających losy polskiego parlamentaryzmu i konstytucji.

Do wybranych publikacji należą m.in.: "Od rządów ludowych do przewrotu majowego. Zarys dziejów politycznych Polski 1918–1926" (1968), "Spór o model parlamentaryzmu polskiego do 1926 roku" (1972), "Parlamentaryzm II Rzeczypospolitej" (1975), "Polska po przewrocie majowym 1926–1939" (1977), "Historia sejmu polskiego" (tom 2, 1989) oraz "Konstytucje Polski 1791–1997" (2001).

Życie prywatne i odznaczenia

Był synem Stefana i Janiny z domu Rogo; matka zmarła, gdy Andrzej miał trzy lata. Dwukrotnie żonaty, miał troje dzieci. W 1993 bez powodzenia ubiegał się o mandat senatora z ramienia BBWR w województwie stołecznym.

Otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski w 1999 oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Spoczywa na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie (kwatera 64C-4-20/21).

Najczęstsze pytania

Czym zajmował się Andrzej Ajnenkiel?
Specjalizował się w historii najnowszej oraz w historii państwa i prawa, ze szczególnym naciskiem na konstytucjonalizm i parlamentaryzm.
W jakich instytucjach pełnił funkcje kierownicze?
Był profesorem Instytutu Historii PAN, dyrektorem Wojskowego Instytutu Historycznego (1993–2001) i dyrektorem Wojskowego Biura Badań Historycznych do 31 października 2002.
Jakie wybrane książki napisał?
Spośród jego książek można wymienić m.in. "Od rządów ludowych do przewrotu majowego" (1968), "Parlamentaryzm II Rzeczypospolitej" (1975) i "Konstytucje Polski 1791–1997" (2001).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Adam Kamiński

Nazywam się Adam Kamiński i w redakcji kampinoska.waw.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Zajmuję się postaciami związanymi z Warszawą i z regionem, dawnymi i dzisiejszymi.

Czytaj również