Ogród Chiński w Łazienkach Królewskich znajduje się w północnej części założenia parkowego, pomiędzy Aleją Chińską a Drogą Belwederską. Zespół powstał wokół jednego z małych stawów parku i łączy elementy architektury inspirowanej tradycją chińską z symboliką nawiązującą do chińskich motywów.
Jak wygląda Ogród Chiński?
Układ ogrodu skupia się wokół stawu i strumyka. Na terenie znajdują się prostokątny Pawilon Chiński, ażurowa Altana Chińska w kształcie rotundy oraz kamienny mostek przerzucony nad strumykiem prowadzącym do stawu. Przy wejściu od strony Aleji Chińskiej stoją dwa kamienne lwy, od strony północnej umieszczono dwie marmurowo-drewniane latarnie.
Elementy architektoniczne zawierają odniesienia symboliczne: pawilon ma symbolizować pierwiastek męski, altana pierwiastek żeński, a mostek nad strumykiem — Drogę Mleczną. Wewnątrz pawilonu osiem malowideł tworzy opowieść z tradycyjnymi chińskimi treściami. Para lwów to dar Muzeum Rezydencji Księcia Gonga w Pekinie i symbolizuje dostatek oraz bogactwo.
Jak powstał Ogród Chiński?
Preferencje króla Stanisława Augusta dla orientalizmu przejawiały się w Łazienkach już pod koniec XVIII wieku. W ostatnich trzech dekadach XVIII stulecia powstawały tu mostki, altanki i inne obiekty w stylu chińskim, wiele projektów przygotował Jan Chrystian Kamsetzer. W latach 1779–1780 wzniesiono Most i Bramę Chińską nad ówczesną Promenadą Królewską; brama została rozebrana z rozkazu księcia Konstantego około 1823 albo 1825 roku. Pozostałości fundamentów mostu odkryto w 2012 roku.
Nowy Ogród Chiński w rejonie Alei Chińskiej zaprojektowali prof. Edward Bartman i arch. Paweł Bartman. W znacznej mierze budowę sfinansowały firmy KGHM Polska Miedź i China Minmetals Corporation; wśród mecenasów wymieniano także Enei i PZU. Muzeum Księcia Gonga w Pekinie dostarczyło elementy architektoniczne — w tym polichromowany pawilon i altanę, kamienny mostek, lwy i marmurowe latarnie — wykonane przez chińskich rzemieślników z części przywiezionych z Chin. Prace rozpoczęto wczesną wiosną 2014 roku: pierwsze kolumny postawiono 31 maja, a 4 czerwca ułożono ostatnią belkę konstrukcyjną pawilonu. Ogród oddano do użytku 2 sierpnia 2014 roku o godz. 21:00, co zbiegło się z chińskim świętem Qixi.
Jaki jest stan obecny?
Od co najmniej 2020 roku główne elementy Ogrodu Chińskiego pozostają wyłączone z użytku z powodu złego stanu zachowania i możliwego zagrożenia dla zwiedzających. Przedłużający się stan niedostępności ma wynikać z braku środków na konserwację. Po zdobyciu funduszy i przeprowadzeniu niezbędnych prac elementy mają zostać ponownie udostępnione.
Jakie inicjatywy związane z kulturą chińską odbywają się w Łazienkach?
Od 2012 roku latem w Łazienkach organizowany jest festiwal lampionów. III Festiwal Lampionów w 2014 roku, powiązany z otwarciem Ogrodu Chińskiego, obejmował wieczorne spacery wzdłuż oświetlonych alei, podświetlone kwiaty lotosu na stawach oraz warsztaty i pokazy — między innymi qigongu, ceremonii parzenia herbaty, pracy z laką i kaligrafii.
Muzeum Łazienki Królewskie prezentowało też wystawy poświęcone chinoiserie. W 2014 roku w Galerii Plenerowej przy ul. Agrykola pokazano materiały dotyczące chińskich wpływów w zbiorach muzeum, opatrzone esejem dr Izabeli Kopani. W 2024 roku Muzeum zrealizowało dwa projekty edukacyjne pod hasłem "Ogrodowe chinoiserie" — dotyczące naturalnych kosmetyków i tworzenia patchworków.
Informacje praktyczne
- Adres: Agrykola 1, Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 6:00–21:00
- Strona internetowa: lazienki-krolewskie.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,3 (769 opinii)
