Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego to instytucja zajmująca się zbieraniem oraz prezentowaniem twórczości satyrycznej w postaci grafik, obrazów i fotografii. Placówka powstała z inicjatywy Eryka Lipińskiego i bazuje na jego prywatnej kolekcji, która rozrosła się do zbioru obejmującego zarówno polskich, jak i zagranicznych autorów.
Jak powstało Muzeum Karykatury?
Muzeum utworzono 15 września 1978 jako oddział Muzeum Literatury. Pomysłodawcą i pierwszym dyrektorem był Eryk Lipiński — dziennikarz, grafik i scenograf, który od lat 60. podejmował próby powołania takiej placówki najpierw przy Muzeum Narodowym, a później przy Muzeum Historycznym m.st. Warszawy. Zbiory powstawały równolegle z tymi działaniami; wiele prac trafiło do kolekcji jako darowizny od autorów i właścicieli, inne Lipiński nabywał z własnych środków lub dzięki zbiórkom wśród przyjaciół.
Początkowo muzeum nie miało stałej siedziby ani magazynu. Pierwsze lata działalności to częste pokazy w galerii tygodnika Szpilki oraz wystawy organizowane przy wsparciu macierzystej instytucji. W 1983 placówka przeniosła się do obecnej siedziby — dawnej oranżerii pałacu Prymasowskiego — po czym 27 października 1983 otwarto tam pierwszą ekspozycję zatytułowaną "Najlepsze prace w zbiorach Muzeum Karykatury".
Co znajduje się w zbiorach i jak wygląda działalność wystawiennicza?
Muzeum dokumentuje, gromadzi i eksponuje prace o tematyce satyrycznej: grafiki artystyczne, malarstwo i fotografię. W zbiorach mieszczą się prace polskich i zagranicznych twórców, od XIX‑wiecznych i XVIII‑wiecznych przykładów po dzieła współczesne. Kolekcja obejmuje zarówno karykaturę prasową, jak i bardziej artystyczne formy rysunku satyrycznego.
W zbiorach znajdują się prace takich autorów jak Maja Berezowska, Julian Bohdanowicz, Antoni Chodorowski, Daniel Chodowiecki, Honoré Daumier, Jerzy Flisak, Kazimierz Grus, William Hogarth, Szymon Kobyliński, Andrzej Mleczko, Jan Piotr Norblin, Juliusz Puchalski, Henryk Sawka, Jerzy Zaruba i inni. Kolekcja obejmuje zarówno klasyków, jak i współczesnych satyryków.
Stan zbiorów rósł od blisko 2500 obiektów na koniec pierwszego roku samodzielnego funkcjonowania do ponad 25 tysięcy prac w 2022 roku. Rocznie muzeum organizuje różną liczbę wystaw — w praktyce od około pięciu do nawet dziewięciu pokazów w sezonie — obejmujących wystawy monograficzne, tematyczne i pokonkursowe. W 2022 roku otwarto także Lengrenówkę — edukacyjno‑artystyczną przestrzeń mieszczącą się w dawnej pracowni i mieszkaniu Zbigniewa Lengrena.
Kto kierował Muzeum?
Pierwszym dyrektorem był Eryk Lipiński (1978–1991). Po nim stanowisko zajmowali Ferdynand Ruszczyc (1991–1995), Marek Wojciech Chmurzyński (1995–2011), Zygmunt Zaradkiewicz (2011–2014) oraz Elżbieta Laskowska (2014–2021). Od 2022 roku dyrektorem muzeum jest Paweł Płoski.
Informacje praktyczne
- Adres: Kozia 11, 00-070 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–śr, pt–nd 10:00–18:00, cz 12:00–20:00
- Telefon: +48226221242
- Strona internetowa: muzeumkarykatury.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,3 (805 opinii)
