Obowiązkowa wymiana dotyczy praw jazdy wydanych do 18 stycznia 2013 roku, w tym dokumentów bez wpisanego terminu ważności. Proces rozpocznie się 19 stycznia 2028 i potrwa do 18 stycznia 2033. Szacuje się, że operacja może objąć blisko 15 mln kierowców.
Kogo obejmie wymiana?
Przepisy odnoszą się do dokumentów wydanych przed 19 stycznia 2013 r., kiedy przestano wydawać prawa jazdy bezterminowo. Wymiana dotyczy samego blankietu; uzyskane wcześniej uprawnienia nie wygasają wyłącznie dlatego, że dokument był bezterminowy. Osoby, których uprawnienia mają termin ważności lub są ograniczone ze względów zdrowotnych, podlegają terminom wpisanym w ich aktualnych dokumentach i nie muszą czekać do 2028 roku.
Jakie formalności i gdzie zostaną załatwione?
Wniosek o wydanie nowego prawa jazdy składa się w urzędzie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania — zwykle w starostwie powiatowym, urzędzie miasta na prawach powiatu lub odpowiednim urzędzie dzielnicy w Warszawie. Do wniosku wymagane będzie potwierdzenie tożsamości, dotychczasowy dokument oraz fotografia o standardowych wymiarach, chyba że urząd wykorzysta zdjęcie z państwowych rejestrów. Projekt przewiduje też możliwość odbioru dokumentu pocztą; przesyłka rejestrowana ma być wysyłana na koszt odbiorcy.
Ile będzie kosztować wymiana prawa jazdy?
Projekt zmian przewiduje wzrost opłaty za wydanie prawa jazdy do 115,50 zł. Obecna stawka wynosiła 100 zł. Wydanie międzynarodowego prawa jazdy ma kosztować 40,50 zł. Do tych kosztów mogą dojść opłaty za przesyłkę pocztową oraz wydatki na aktualne zdjęcie i ewentualne badania lekarskie, gdy będą wymagane.
Czy wymiana oznacza ponowne egzaminy lub badania?
Sama wymiana blankietu nie pociąga za sobą obowiązku ponownego zdawania egzaminu. Badania lekarskie będą konieczne tylko wtedy, gdy charakter uprawnień wymaga orzeczenia zdrowotnego — na przykład gdy wcześniej wpisano ograniczenie ważności ze względów medycznych. W projektach przewidziano, że od 29 listopada 2027 r. dane o orzeczeniach leczących mają być przekazywane do Centralnej Ewidencji Kierowców, co może ograniczyć konieczność przedkładania papierowych zaświadczeń.
Co zmieni się w obsłudze administracyjnej?
Ministerstwo Cyfryzacji zakłada udostępnienie części usług online przed uruchomieniem obowiązkowej wymiany. Od 29 listopada 2027 r. ma być możliwe składanie wniosków elektronicznych oraz wykorzystanie danych z rejestrów — zdjęć i orzeczeń lekarskich. Ma to zmniejszyć kolejki w wydziałach komunikacji, gdy rozpocznie się masowa wymiana. Przy odbiorze nowego prawa jazdy dotychczasowy dokument trzeba będzie unieważnić; procedura zależy od formy odbioru — urzędnik unieważni dokument przy odbiorze osobistym, przy przesyłce właściciel potwierdzi elektronicznie unieważnienie.
Ostateczny termin przewidziany w ustawie to 18 stycznia 2033 r.
