Muzeum Warszawy to instytucja poświęcona historii miasta i jego materialnym świadectwom. Zbiory obejmują m.in. archeologię, malarstwo, grafikę, rzeźbę, rzemiosło artystyczne oraz bogaty dział numizmatyczny i ikonografię. Główna siedziba zajmuje zespół odrestaurowanych kamienic staromiejskich.
Jak powstało Muzeum Warszawy?
Placówka rozpoczęła działalność w 1936 jako oddział Muzeum Narodowego pod nazwą Muzeum Dawnej Warszawy. Pierwsza siedziba znalazła się w trzech kamienicach na Rynku Starego Miasta: Baryczkowskiej, Kleinpoldowskiej i Pod Murzynkiem. Od 1937 kustoszem był Antoni Wieczorkiewicz; w 1941 został aresztowany, a w 1942 zmarł w obozie Auschwitz-Birkenau.
W 1944 siedziba i znaczna część zbiorów uległy zniszczeniu podczas powstania warszawskiego, a później straty powiększyły kradzieże i wilgoć w piwnicach. Decyzją władz miejskich muzeum zreorganizowano po wojnie i w 1948 reaktywowano jako Muzeum Historyczne m.st. Warszawy. Kamienice pełniące dziś funkcję siedziby odbudowano w latach 1948–1954 w ramach rekonstrukcji Starego Miasta.
Jak rozwijała się wystawa główna?
W 1947 inwentarz placówki liczył 169 przedmiotów. Muzeum otwarto ponownie 17 stycznia 1955; pierwsza stała ekspozycja nosiła tytuł Dzieje Warszawy od X wieku do czasów obecnych. W kolejnych dekadach kolekcja szybko rosła.
W latach 2010–2012 przeprowadzono kompleksową renowację piwnic pod ośmioma kamienicami po stronie Dekerta na powierzchni 1142 m². Podczas wykopalisk odnaleziono skarb złożony z 1211 monet wybitych między pierwszą połową XVII wieku a początkiem XVIII wieku oraz studnię z drugiej połowy XVII wieku. Wyremontowane piwnice udostępniono zwiedzającym w Noc Muzeów 2012 i włączono je do Szlaku Kulturalnych Piwnic Starego Miasta.
W kwietniu 2014 placówka przyjęła nazwę Muzeum Warszawy. W maju 2017 udostępniono zmodernizowaną siedzibę i nową wystawę główną Rzeczy warszawskie. W czerwcu 2018 otwarto kompletną wystawę stałą, która składa się z 21 gabinetów tematycznych i prezentuje 7352 obiekty.
Co obejmują zbiory Muzeum Warszawy?
Zbiory muzeum obejmują dziedziny: archeologię, malarstwo, grafikę, ikonografię, rzeźbę, rzemiosło artystyczne, numizmatykę i rysunki architektoniczne. Łącznie muzeum przechowuje około 300 tys. eksponatów. Część magazynów znajduje się poza siedzibą główną, m.in. w Pałacu Kultury i Nauki, w magazynach Muzeum Warszawskiej Pragi oraz w Pruszkowie.
W zbiorach są dwie unikalne kolekcje kolorowych fotografii z powstania warszawskiego autorstwa Ewy Faryaszewskiej i Gerharda Wiechmanna. Eksponaty prezentowane były zarówno na stałych ekspozycjach, jak i na licznych wystawach czasowych.
Jaką działalność pozaekspozycyjną prowadzi muzeum?
Muzeum prowadzi działalność wydawniczą — wydaje serię "Biblioteka Warszawska", uhonorowaną Nagrodą Klio w 2010 roku, oraz inne publikacje poświęcone zbiorom i historii miasta. Organizuje lekcje i konkursy dla szkół oraz otwarte wykłady w Centrum Interpretacji Zabytku dotyczące m.in. społeczeństwa Warszawy, kartografii, architektury mieszkalnej, pomników, dóbr kultury i transportu publicznego.
Muzeum organizuje projekcje filmowe, cykle spacerów po tematach takich jak historyczne ogrody, dekoracje architektoniczne, kamienice, architektura sportowa oraz szyldy i typografia. Uczestniczy w wydarzeniach miejskich — między innymi Nocy Muzeów, Pikniku Naukowym i Festiwalu Nauki — oraz współprodukuje filmy dokumentalne o stolicy. Placówka prowadzi także działalność konferencyjną.
Jakie są oddziały muzeum?
Muzeum Warszawy prowadzi dziewięć oddziałów. W sezonie letnim czynna jest stała wystawa w Barbakanie poświęcona Staremu Miastu i miejscom obronnym dawnej Warszawy. W 2022 jednym z oddziałów stała się Izba Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy. W tym samym roku muzeum przejęło prace i wyposażenie pracowni Karola Tchorka przy ul. Smolnej 36, przekazane miastu w 2021 przez synową artysty; dotychczasowy oddział Muzeum Ordynariatu Polowego przekazano parafii katedralnej.
Kto kierował muzeum?
Dyrektorami placówki byli kolejno: Adam Słomczyński (1948–1950), Stanisław Arnold (lipiec 1950–grudzień 1950), Janusz Durko (1951–31 grudnia 2003), Joanna Bojarska-Syrek (1 stycznia 2004–30 września 2012), Ewa Nekanda-Trepka (1 listopada 2012–31 grudnia 2020) oraz Karolina Ziębińska-Lewandowska (1 stycznia 2021–grudzień 2025). Od 1 stycznia 2026 dyrektorem jest Katarzyna Wagner.
Ostatni akapit zamyka konkretnym faktem: wystawa stała "Rzeczy warszawskie" prezentuje 7352 obiektów w 21 gabinetach.
Informacje praktyczne
- Adres: Rynek Starego Miasta 28, 00-272 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: nd 11:00–18:00, wt–śr, pt–sob 11:00–19:00, cz 11:00–20:00
- Telefon: +48222774402
- Strona internetowa: muzeumwarszawy.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (3 777 opinii)
