W Warszawie opłaty za utrzymanie części wspólnych budynku trafiają do comiesięcznych zaliczek właścicieli lokali. Wśród tych kosztów mogą znajdować się wydatki na konserwację i eksploatację windy. Prawo i praktyka zarządzania nieruchomościami pokazują, że brak korzystania z windy przez mieszkańca parteru nie musi oznaczać zwolnienia z udziału w tych wydatkach.
Dlaczego mieszkaniec parteru może być obciążony kosztami windy?
Mieszkanie w budynku wielorodzinnym wiąże się z posiadaniem udziału w częściach wspólnych. Zgodnie z ustawa o własności lokali z 24 czerwca 1994 r. właściciel lokalu uczestniczy w kosztach utrzymania nieruchomości wspólnej. Przepisy wymieniają między innymi wydatki na remonty, konserwację i utrzymanie instalacji technicznych, do których może być zaliczana winda.
Przydział kosztów odbywa się najczęściej proporcjonalnie do udziałów we współwłasności. Art. 12 ust. 2 tej ustawy wskazuje na zasadę ponoszenia wydatków w stosunku do udziałów, w części niepokrytej przychodami z nieruchomości. W praktyce oznacza to, że brak korzystania z windy nie zwalnia automatycznie z obowiązku współfinansowania jej utrzymania.
Kiedy winda nie powinna obciążać wszystkich właścicieli?
Status prawny nieruchomości decyduje o tym, kto ponosi koszty. W osiedlach składających się z kilku budynków możliwe są scenariusze, w których poszczególne budynki stanowią odrębne nieruchomości wspólne. W takich przypadkach koszty windy przypisuje się właścicielom tej konkretnej nieruchomości, nie zaś wszystkim lokatorom całego osiedla.
Podobna zasada dotyczy budynku podzielonego na kilka klatek schodowych. Jeśli całość budynku tworzy jedną nieruchomość wspólną, to podział na klatki sam w sobie nie powoduje wyłączenia części właścicieli z kosztów. Rozstrzygające są wpisy w księdze wieczystej, dokumenty wyodrębnienia lokali oraz uchwały właścicieli określające sposób rozliczania wydatków.
Co dokładnie obejmują koszty utrzymania windy?
Utrzymanie windy to nie tylko energia elektryczna zużywana podczas przejazdów. Do typowych pozycji należą konserwacje, obowiązkowe przeglądy techniczne, naprawy, wymiana części oraz obsługa awarii. Część wydatków ma charakter stały i powstaje niezależnie od liczby przejazdów, dlatego rozłożenie ich na wszystkich właścicieli jest częstą praktyką.
Wspólnota mieszkaniowa zwykle pobiera zaliczki na pokrycie bieżących kosztów. Po zakończeniu roku kalendarzowego zarząd powinien przedstawić rozliczenie wpłaconych środków i wykazać, czy zaliczki pokryły wydatki. Inny tryb rozliczeń obowiązuje w spółdzielniach — tam koszty reguluje ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych, statut i zasady przyjęte przez spółdzielnię.
W przypadku wątpliwości co do prawidłowości naliczeń kluczowe jest ustalenie prawnego statusu windy oraz treści uchwał i zapisów w dokumentach własności. Ocena konkretnej uchwały zależy od jej treści; właściciel ma możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem.