Park Skaryszewski powstał w 1905 na terenie dawnego pastwiska miejskiego i osady Kamion, na tarasie zalewowym Wisły. Projekt wykonał Franciszek Szanior w stylu angielskim, a prace prowadził Edward Ciszkiewicz do 1922 roku. Granice parku wyznaczają aleja Zieleniecka, aleja Waszyngtona, ulica Międzynarodowa oraz południowy brzeg Jeziora Kamionkowskiego; od wschodu łączy się z Kamionkowskimi Błoniami Elekcyjnymi.
Jak park powstawał i jak się zmieniał?
Park zaprojektowano jako wielkomiejski obszar rekreacyjny z rozwiniętą siecią alei przystosowaną do ruchu końskiego. Do 1928 obszar parku powiększano w kierunku północnym i wschodnim. W założeniu znalazły się cztery sztuczne zbiorniki wodne — wśród nich Stawy Kacze i Staw na Kosku — oraz nasypane wzgórza, rozarium i sztuczny wodospad.
Po II wojnie światowej zmieniono elementy infrastruktury: rozebrano ogrodzenie, niektóre alejki pokryto asfaltem, ustawiono betonowe latarnie i poprowadzono nadziemną rurę ciepłowniczą wzdłuż alei Waszyngtona. W 1973 park wpisano do rejestru zabytków.
Co można zobaczyć w parku?
W parku znajduje się zbiór rzeźb i pomników o różnych datach powstania. Na osi głównej stoi popiersie Ignacego Jana Paderewskiego; inne rozpoznawalne prace to "Rytm" Henryka Kuny (1929), "Tancerka" Stanisława Jackowskiego (1927), "Kąpiąca się" Olgi Niewskiej (1929) oraz rekonstrukcja pomnika Edwarda Mandella House’a (1932, rekonstrukcja 1992). Odsłonięto też replikę kubistycznej rzeźby "Faun" (2022).
W parku znajduje się rozarium, muszla koncertowa administrowana przez Centrum Promocji Kultury, a także stadion z historią sięgającą 1917 roku — zbudowany w 1927 obiekt mógł pomieścić 6000 widzów; dziś stadion używa klub Drukarz. W budynku dawnego szaletu działała od lat 90. XX wieku kawiarnia, z przerwą w latach 2020–2024.
Jakie zdarzenia historyczne są związane z parkiem?
Park był miejscem walk 1 sierpnia 1944, w pierwszym dniu powstania warszawskiego, gdy oddziały powstańcze przedzierały się w stronę wiaduktów nad ulicą Targową. W czasie okupacji niemieckiej park nosił nazwę Ostpark. W 1929 nadano mu imię Ignacego Jana Paderewskiego, które po wojnie zostało usunięte z przyczyn politycznych; potocznie park bywa nazywany Skaryszakiem.
W 2015 z Jeziora Kamionkowskiego wydobyto zbiornik na paliwo i pocisk najprawdopodobniej pochodzące z brytyjskiego samolotu Liberator zestrzelonego 14 sierpnia 1944. Park bywa miejscem uroczystości pamięci, m.in. przy pomniku ofiar zamachów z 11 września 2001.
Co wiadomo o przyrodzie i ostatnich zmianach w parku?
Park jest opisany jako enklawa bioróżnorodności w mieście. W jego obrębie rośnie około 280 gatunków drzew i krzewów; bogactwo przyrodnicze spisano m.in. w raporcie wydanym w 2015 w ramach projektu koordynowanego przez Macieja Luniaka. W 2006 teren zadomowiły bobry; szkody z 2008 wymagały zabezpieczenia drzew i wywiezienia zwierząt do ogrodu zoologicznego.
W ostatnich latach zmiany zarządzania i remonty wpłynęły na park: w 2017 opiekę przejął Zarząd Zieleni m.st. Warszawy, a w 2018 przeprowadzono konsultacje społeczne dotyczące organizacji wydarzeń. W październiku 2018 rozebrano na osi alei głównej pomnik Wdzięczności Żołnierzom Armii Radzieckiej. W lipcu 2024 zakończono prace remontowe obejmujące m.in. przywrócenie pierwotnego kształtu głównej alei oraz wymianę latarń.
Informacje praktyczne
- Adres: al. Jerzego Waszyngtona, 00-999 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Strona internetowa: zzw.waw.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (16 043 opinie)
