Rozporządzenie MSWiA z 21 listopada 2024 r. (Dz.U. poz. 1716) wprowadza obowiązek montażu autonomicznych czujek dymu w lokalach mieszkalnych. Nowe regulacje weszły w życie 23 grudnia 2024 r. Terminy wdrożenia zależą od wieku i sposobu użytkowania lokalu oraz od rodzaju urządzeń spalających paliwo znajdujących się w pomieszczeniach.
Kogo dotyczą poszczególne terminy?
W nowych budynkach oraz w lokalach oddawanych do użytkowania obowiązki obowiązują od chwili rozpoczęcia użytkowania, czyli od 23 grudnia 2024 r. Lokale świadczące usługi hotelarskie, które były użytkowane jako takie przed datą wejścia rozporządzenia, musiały mieć zamontowane czujki do 30 czerwca 2026. Dla mieszkań i domów użytkowanych już przed wejściem przepisów ustawodawca przewidział okres przejściowy do 1 stycznia 2030, kiedy to wymóg stanie się powszechny.
Jakie urządzenia są wymagane?
Każdy lokal objęty regulacją ma posiadać co najmniej jedną autonomiczną czujkę dymu spełniającą odpowiednie normy. Wyjątek stanowią lokale chronione systemem sygnalizacji pożarowej albo stałym samoczynnym urządzeniem gaśniczym. W pomieszczeniach, w których odbywa się spalanie paliwa stałego, ciekłego lub gazowego, konieczne jest posiadanie co najmniej jednej autonomicznej czujki tlenku węgla, chyba że spalanie odbywa się w urządzeniu z zamkniętą komorą spalania — wtedy przepis dotyczący CO nie ma zastosowania. Wskaźniki norm to między innymi EN 14604 dla czujek dymu oraz PN-EN 50291-1 dla urządzeń wykrywających tlenek węgla.
Gdzie montować czujki i jakie są praktyczne zasady?
Państwowa Straż Pożarna zaleca instalowanie czujki dymu na środku płaskiego sufitu. Szczególnie ważnym miejscem jest korytarz w pobliżu sypialni. W domu wielokondygnacyjnym należy przewidzieć co najmniej jedno urządzenie na każdej kondygnacji. Czujkę tlenku węgla należy montować zgodnie z instrukcją producenta — często w odległości około 1–3 metrów od źródła spalania, w miejscu niezacienionym przez meble i tak, by sygnał był słyszalny w sąsiednich pomieszczeniach. Oba typy urządzeń nie powinny być instalowane bezpośrednio przy kratkach wentylacyjnych, nad zlewem, bezpośrednio przy palniku ani w martwych strefach bez swobodnego przepływu powietrza.
Kto ponosi koszty i jak utrzymać urządzenia w sprawności?
Rozporządzenie nie ustanawia ogólnopolskiego programu refundacji. Zasadniczo obowiązek zapewnienia wymaganych urządzeń leży po stronie właściciela budynku lub lokalu. W przypadku lokali wynajmowanych kwestia kosztów może zależeć od treści umowy najmu i od tego, które obowiązki zostały przeniesione na zarządcę lub użytkownika. Po instalacji producent określa zasady eksploatacji i konserwacji. PSP rekomenduje regularne testowanie przyciskiem TEST, monitorowanie stanu baterii oraz wymianę baterii i samego urządzenia zgodnie z zaleceniami producenta. Przepisy nie zabraniają montażu czujek przed upływem terminów przejściowych.
Statystyki pokazują skalę zagrożenia. W 2025 r. stołeczni strażacy odnotowali w Warszawie 1 240 pożarów w obiektach mieszkalnych. Czujki dymu i czadu mają pomóc wykryć zagrożenie wcześniej, gdy domownicy nie zauważą go wzrokiem ani węchem.
Przepisy weszły w życie 23 grudnia 2024 r.
