Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca czternastą emeryturę we wrześniu 2026 roku razem z podstawową emeryturą lub rentą zgodnie z harmonogramem ZUS. Prawo do dodatkowego rocznego świadczenia ustala się na podstawie stanu prawnego z ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty, czyli na 31 sierpnia 2026. Jeżeli po wypłacie ZUS ustali, że w tym dniu prawo do emerytury lub renty nie istniało, było zawieszone albo zmieniła się wysokość podstawowego świadczenia wpływająca na wyliczenie czternastki, może wydać decyzję o zwrocie nienależnie pobranej kwoty.
Kto jest narażony na obowiązek zwrotu?
Ryzyko zwrotu dotyczy przede wszystkim osób pobierających wcześniejszą emeryturę oraz niektórych rencistów, którzy jednocześnie osiągają dodatkowe przychody podlegające ograniczeniom. Dla okresu od 1 czerwca do 31 sierpnia 2026 obowiązywały progi miesięczne: pierwszy próg to 6694,10 zł brutto, natomiast górna granica wynosiła 12 431,80 zł brutto — przekroczenie tej drugiej wartości może skutkować zawieszeniem podstawowego świadczenia. Zawieszenie podstawy wypłaty emerytury lub renty na dzień 31 sierpnia powoduje utratę prawa do czternastki i daje ZUS podstawę do żądania zwrotu wypłaconej sumy.
Jak ustalana jest wysokość 14. emerytury?
W 2026 roku maksymalna kwota czternastki odpowiada najniższej emeryturze i wynosi 1978,49 zł brutto. Pełną sumę otrzymują osoby, których podstawowe świadczenie brutto nie przekracza 2900 zł. Powyżej tego progu stosuje się zasadę "złotówka za złotówkę", co oznacza pomniejszenie dodatku o nadwyżkę świadczenia podstawowego ponad 2900 zł. Przepisy określają także minimalną dopuszczalną kwotę czternastki — 50 zł brutto; przy wyliczeniu niższym niż ta kwota świadczenie nie jest przyznawane.
Jak ZUS rozliczy nienależnie pobrane świadczenie i odsetki?
Jeżeli ZUS stwierdzi, że czternastka została wypłacona nienależnie, zastosuje przepisy o zwrocie świadczeń. Od sumy do zwrotu naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia następującego po wypłacie świadczenia. Przy obecnej stopie referencyjnej NBP wynoszącej 3,75 proc. odsetki ustawowe sięgają około 9,25% rocznie. Jeżeli zainteresowany ureguluje należność w terminie wskazanym w decyzji ZUS, dalsze odsetki za okres od wydania decyzji do dnia spłaty nie będą naliczane. Zwrot bez odsetek przewidziano w sytuacji, gdy osoba wcześniej zgłosiła Zakładowi okoliczności powodujące ustanie lub zawieszenie prawa, a ZUS mimo to kontynuował wypłaty.
Kiedy można spodziewać się wezwań do zwrotu i jakie są obowiązki dokumentacyjne?
Weryfikacja przychodów osób objętych limitami często następuje po zakończeniu roku obrachunkowego. Osoby objęte ograniczeniami mają obowiązek dostarczyć do ZUS zaświadczenie lub oświadczenie o przychodach osiągniętych w roku poprzednim do końca lutego następnego roku, czyli w praktyce do końca lutego 2027. Na tej podstawie Zakład dokonuje rozliczenia i ustala, czy wypłacone świadczenia miały prawidłową wysokość. Decyzje o zwrocie będą zatem wpływać w różnym czasie — część pism może pojawić się dopiero w 2027 roku, gdy zakończone będą roczne rozliczenia.
Wypłaty czternastki w 2026 roku rozpoczęły się we wrześniu, w transzach przypadających na 1., 6., 10., 15., 20. i 25. dzień miesiąca, z przesunięciami jeśli termin wypada na dzień wolny od pracy. To konkretne daty wypłat, a nie one decydują o prawie do świadczenia — decydujący pozostaje stan na 31 sierpnia 2026.
