Wydział Doskonalenia Zawodowego Komendy Stołecznej Policji przeprowadził w Białej Sali Pałacu Mostowskich dwudniowe zajęcia poświęcone poprawie komunikacji podczas czynności służbowych z osobami mającymi problemy ze słuchem oraz z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Szkolenie odbyło się 20 października 2026 r. i łączyło wykłady z praktycznymi warsztatami. Prowadzący zwracali uwagę na rozpoznawanie potrzeb osób, dostosowanie zachowań funkcjonariuszy oraz na techniki, które ograniczają nieporozumienia w trakcie interwencji.
Dlaczego temat jest istotny?
Wskazano, że w Polsce problemów ze słuchem doświadcza około 5–6 milionów osób, z czego blisko 900 tysięcy ma znaczny ubytek słuchu. Skala zjawiska rośnie częściowo z powodu starzenia się społeczeństwa. W praktyce policyjnej brak reakcji na polecenie nie zawsze oznacza nieposłuszeństwo; często przyczyną jest niezdolność do odebrania komunikatu.
Jak przebiega kontakt podczas interwencji?
Funkcjonariusz powinien nawiązać kontakt wzrokowy, przedstawić się i okazać legitymację służbową, a następnie przekazać cel czynności w sposób możliwy do odebrania przez osobę. W sytuacjach, gdy brak reakcji może wynikać z dysfunkcji słuchu, zalecane są krótkie, jednoznaczne komunikaty oraz zachowanie bezpiecznego dystansu i obserwacja otoczenia.
W przypadku zatrzymania konieczne jest wyjaśnienie przyczyny i podstawy prawnej w dostępnej formie oraz – gdy to możliwe bez zwiększania ryzyka – uprzedzenie o zamiarze wykonania czynności obejmujących dotyk, przeszukanie lub założenie kajdanek. Stosowanie środków przymusu powinno odpowiadać zasadom konieczności i proporcjonalności. Po opanowaniu sytuacji należy ponownie nawiązać komunikację i ocenić stan zdrowia osoby.
Jak rozmawiać, żeby zostać zrozumianym?
W praktyce przydatne są proste zasady: stanąć w polu widzenia rozmówcy, zadbać o widoczność twarzy i mówić naturalnie oraz wyraźnie. Polecenia powinny być krótkie i konkretne; zamiast wielowątkowych instrukcji warto przekazywać jedną czynność naraz. Jako uzupełnienie mowy można użyć zapisu tekstowego, notatnika elektronicznego z funkcją zamiany mowy na tekst lub skorzystać z przygotowanego tłumacza. Zamiast pytać tylko, czy ktoś rozumie, lepiej poprosić o powtórzenie własnymi słowami.
Jak postępować przy niepełnosprawnościach sprzężonych i przy osobach głuchoniewidomych?
W kontaktach z osobami mającymi jednocześnie ograniczenia słuchu i wzroku konieczne może być łączenie metod komunikacji — dotyk, alfabet Lorma, czy przygotowany tekst. Nie wolno bez potrzeby chwytać za rękę, popychać ani zabierać białej laski. Przy przemieszczaniu należy informować o przeszkodach i kolejnych czynnościach oraz zapytać, w jaki sposób osoba preferuje wsparcie.
Szkolenie poprowadziła Anna Dąbrowska z Gabinetu Komendanta Głównego Policji, a do współpracy zaproszono protetyka słuchu Jerzego Kielmasa.
