Krajowy Plan Ewakuacji tworzy dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa w uzgodnieniu ze Sztabem Generalnym Wojska Polskiego. Plan ma zostać opracowany na okres trzech lat i ma scalć dokumenty przygotowane przez wszystkie województwa. Podstawą prawną są ustawa z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 30 maja 2025 r., które weszło w życie 26 czerwca 2025 r.
Kto i jak tworzy krajowy plan ewakuacji?
Gminy i powiaty przygotowują wkłady lokalne, wojewodowie łączą je w plany wojewódzkie, a dyrektor RCB scala te dokumenty w plan krajowy. RCB opracowało wytyczne dla wojewodów i przeprowadziło uzgodnienia z organami wojskowymi. Wszystkie województwa przekazały swoje plany do RCB i trwa analiza oraz uzupełnianie dokumentacji.
Czy państwo zapewni transport każdemu?
System przewiduje dwie formy przemieszczania ludności: ewakuację organizowaną przez organy obrony cywilnej oraz samoewakuację, czyli wyjazd własnym środkiem transportu i samodzielne znalezienie zakwaterowania poza strefą zagrożenia. Zorganizowany transport ma być zabezpieczany przede wszystkim dla osób, które nie mogą opuścić miejsca zamieszkania samodzielnie.
Kto otrzyma transport w pierwszej kolejności?
Gminy mają oszacować liczbę osób wymagających pomocy i wyznaczyć punkty zbiórki. Priorytet transportu przewidziano dla pacjentów szpitali i zakładów leczniczych, mieszkańców placówek całodobowej opieki, dzieci w placówkach opiekuńczo‑wychowawczych oraz osób niezdolnych do samodzielnego poruszania się i osób z niepełnosprawnościami wymagających pomocy przy transporcie. Część dróg może być zarezerwowana dla wojska, służb publicznych i ratowników, aby nie blokować kluczowych szlaków.
Jak przygotować się do ewakuacji?
Rządowy "Poradnik bezpieczeństwa" wskazuje zadania do wykonania przed opuszczeniem domu, o ile służby nie zarządzą natychmiastowego wyjścia. Należy zamknąć okna, odciąć dopływ wody, wyłączyć urządzenia elektryczne i gazowe oraz zabrać dokumenty, leki i plecak ewakuacyjny. Plecak powinien obejmować zapas wody i żywności, podstawowe leki, dokumenty i kopie, gotówkę, telefon z powerbankiem, latarkę oraz odzież na zmianę.
Jak będą przekazywane ostrzeżenia i informacje?
System powiadamiania opiera się na sygnałach alarmowych, urządzeniach nagłaśniających, komunikatach medialnych oraz wiadomościach kierowanych do telefonów. RCB wykorzystuje mechanizmy znane obywatelom, w tym Alert RCB i SMS‑y. W komunikatach będą określone obszary objęte ewakuacją, miejsca zbiórki, dostępne środki transportu i kierunki przemieszczania.
Równolegle rozwijana jest baza miejsc możliwych do przyjęcia ewakuowanych — w systemie "Gdzie się ukryć" zarejestrowano blisko 84 tys. punktów o różnym poziomie ochrony, które mogą pomieścić łącznie prawie 24 mln osób. Plan obejmuje też zabezpieczenie pozostawionego mienia oraz siły potrzebne do ochrony opuszczonych obszarów.
Dyrektor RCB opracowuje krajowy plan ewakuacji na okres trzech lat.
