Raport opracowany przez Huawei CBG Polska pokazuje, że smartfony stały się dominującym narzędziem dostępu do treści cyfrowych w Polsce. Z badania wynika, że korzystanie z telefonów jest powszechne — 98 proc. dorosłych deklaruje używanie smartfonów. Respondenci wskazywali też, że część użytkowników spędza przy urządzeniu długie okresy: 42 proc. poświęca co najmniej trzy godziny dziennie, a blisko 15 proc. deklaruje pięć godzin lub więcej.
Gdzie w Warszawie problem jest najbardziej widoczny?
Specjaliści od medycyny pracy i pracownicy placówek zdrowia wymieniają obszary z największą koncentracją biur jako miejsca nasilonych objawów. W rejonie Ronda Daszyńskiego na Woli, w zagłębiu biurowym Mokotowa oraz w Śródmieściu pracownicy spędzają standardowo osiem godzin przy komputerze, a po pracy kontynuują aktywność na smartfonach. Taki schemat — ekran służbowy przez większość dnia, a potem ekran mobilny podczas drogi do domu — sprzyja przemęczeniu wzroku i napięciom w obrębie szyi oraz górnego odcinka kręgosłupa.
Jakie problemy zdrowotne obserwują lekarze i fizjoterapeuci?
Miejscy okuliści zgłaszają wzrost liczby pacjentów z zespołem suchego oka związanym z długim czasem pracy przed ekranami. Fizjoterapeuci rejestrują przypadki tzw. „szyi smartfonowej” (text neck) oraz bólów wynikających z długotrwałego przyjmowania pochylonej postawy. Specjaliści wskazują też, że korzystanie z urządzeń emitujących niebieskie światło tuż przed snem nasila zaburzenia rytmu dobowego i pogarsza jakość snu, co wpływa na funkcjonowanie w pracy.
W kontekście ochrony zdrowia zawodowego obowiązuje znowelizowane rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. (w brzmieniu z Dz.U. z 2023 r. poz. 2367). Przepisy nakładają na pracodawców obowiązek dofinansowania nie tylko okularów, lecz również szkieł kontaktowych dla pracowników, którzy spędzają przed ekranami co najmniej połowę wymiaru czasu pracy. Procedura przewiduje badanie u lekarza medycyny pracy oraz złożenie wniosku do działu HR o zwrot kosztów.
Jak ograniczyć czas ekranowy i chronić wzrok?
Specjaliści rekomendują kilka konkretnych kroków, które mają zmniejszyć szkodliwy wpływ urządzeń mobilnych. W systemach operacyjnych dostępne są narzędzia do kontroli — Digital Wellbeing w Androidzie oraz Czas przed ekranem w iOS — które umożliwiają ustawienie limitów użycia aplikacji. Zaleca się też aktywowanie automatycznego filtru światła niebieskiego, tworzenie w domu stref wolnych od telefonu oraz stosowanie reguły 20-20-20: co 20 minut odrywać wzrok na 20 sekund i patrzeć na obiekty oddalone o co najmniej 6 metrów.
Po badaniu u lekarza medycyny pracy pracownik może zgłosić potrzebę dofinansowania okularów do działu HR. Wprowadzenie takich rozwiązań w firmach na Woli, Mokotowie i w Śródmieściu może zmniejszyć liczbę zgłoszeń związanych z suchym okiem oraz bólami kręgosłupa.
Rozporządzenie Ministra Pracy z 1 grudnia 1998 r. (Dz.U. 2023 r. poz. 2367) obowiązuje pracodawców w zakresie dofinansowania środków korekcyjnych dla osób pracujących przy monitorach.
