Rządowy Poradnik Bezpieczeństwa przygotowany przez MSWiA we współpracy z MON i Rządowym Centrum Bezpieczeństwa opisuje scenariusz długotrwałego blackoutu i przedstawia praktyczne zalecenia dla mieszkań i domów. Wskazówka najczęściej powtarzana w dokumencie brzmi: podczas przedłużającego się braku prądu należy oszczędzać ciepło i zebrać wszystkich domowników w jednym pomieszczeniu. Poradnik dotyczy sytuacji, gdy awaria może potrwać kilka dni i pociągać za sobą utratę ogrzewania, wody, łączności oraz trudności z płatnościami elektronicznymi.
Dlaczego zebrać domowników w jednym pokoju?
Zgromadzenie osób w jednym pokoju pozwala skupić i zmniejszyć przestrzeń, którą trzeba ogrzewać. Zamknięcie drzwi do pozostałych pomieszczeń ogranicza napływ zimnego powietrza, a kilka osób w niewielkim pomieszczeniu dodatkowo spowalnia wychładzanie. Poradnik wyjaśnia, że wiele instalacji grzewczych — w tym kotły z pompami czy pompy ciepła — potrzebuje prądu do pracy, dlatego ograniczenie ogrzewanej powierzchni ma duże znaczenie przy awarii trwającej dobę lub dłużej.
Jak przygotować zapasy i urządzenia?
Poradnik wskazuje, że gospodarstwo domowe powinno być przygotowane na co najmniej 3 dni bez normalnej infrastruktury. Na jedną osobę zaleca się minimum 3 litry wody dziennie. Wśród podstawowych rzeczy wymieniono latarkę i zapas baterii, radio zasilane bateriami lub korbką, naładowane powerbanki, gotówkę w różnych nominałach, żywność nie wymagającą gotowania, koce i podstawową apteczkę. Dokument zaleca też ograniczanie otwierania lodówki i zamrażarki, aby dłużej utrzymać niską temperaturę wewnątrz.
Jak bezpiecznie stosować alternatywne ogrzewanie?
Poradnik dopuszcza użycie alternatywnych źródeł ciepła — na przykład piecyka gazowego, olejowego czy kominka — pod warunkiem, że urządzenia są przeznaczone do użytku w pomieszczeniach mieszkalnych i używane zgodnie z instrukcją producenta. Państwowa Straż Pożarna ostrzega przed ograniczaniem wentylacji i przed ogrzewaniem kuchenką gazową w zamkniętych pomieszczeniach ze względu na ryzyko zatrucia tlenkiem węgla. Przenośny agregat prądotwórczy produkuje spaliny i nie wolno uruchamiać go w domu ani w garażu. Urządzenia grzewcze należy ustawiać z dala od materiałów łatwopalnych i nie pozostawiać bez nadzoru.
Co robić, gdy awaria dotyczy tylko części budynku?
Poradnik przypomina, że przy lokalnym braku zasilania pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie domowej instalacji i zabezpieczeń. W większych awariach pomocne są mapy przerw w dostawie energii. Mieszkańcy Warszawy mogą korzystać z usługi Warszawa 19115, która wskazuje mapę operatora sieci Stoen Operator z informacjami o aktualnych awariach, planowanych wyłączeniach i zgłoszeniach użytkowników. W budynkach wielorodzinnych częściowe osłonięcie przez sąsiednie lokale może zmniejszać tempo wychładzania, ale nie gwarantuje działania systemów grzewczych — wiele węzłów cieplnych i pomp wymaga zasilania.
Poradnik zaleca też odłączenie od zasilania urządzeń elektrycznych podczas awarii. Po przywróceniu prądu nie należy automatycznie włączać wszystkiego naraz ze względu na ryzyko przeciążenia i zakłóceń. Telefon powinien być przełączony w tryb oszczędzania energii, a dostęp do informacji zabezpieczy radio na baterie lub korbkę.
Zapasy domowe mają wystarczyć co najmniej na 3 dni.
