OKO W OKO Z ŻUBREM - OŚRODEK HODOWLI ŻUBRÓW W SMARDZEWICACH

Czy możemy spotkać żubry w Puszczy Kampinoskiej? Odpowiedź brzmi nie, ale nie wszyscy wiedzą, że pod zarząd Kampinoskiego Parku Narodowego został przekazany Ośrodek Hodowli Żubrów w Smardzewicach. Wystarczy jednodniowa wycieczka, by spotkać się oko w oko z żubrem. Placówka ta położona jest około 120 km na południe od centrum Warszawy. W odległości kilku kilometrów od ośrodka znajduje się Spalski Park Krajobrazowy oraz Sulejowski Park Krajobrazowy. Najdogodniej dotrzeć jest tam jadąc samochodem drogą numer 8 z Warszawy do Tomaszowa Mazowieckiego, stąd dzieli nas już kilka kilometrów do położonego na południe od rogatek miasta nad rzeką Pilicą, Ośrodka Hodowli Żubrów w Smardzewicach.

Od 1976 roku Ośrodek Hodowli Żubrów w Smardzewicach został przekazany pod zarząd Kampinoskiego Parku Narodowego i jest jedną z najstarszych placówek tego typu w Polsce. Na początku był zwierzyniec utworzony z inicjatywy prezydenta Ignacego Mościckiego. Do niedaleko położonej miejscowości Spała pierwsze zwierzęta dotarły w 1934 roku. W starym borze sosnowym zbudowano zagrodę dla zwierząt. Z tamtych lat zachowała się stara wieża obserwacyjna, dzwonnica oraz brama wjazdowa. Obecnie Ośrodek Hodowli Żubrów w Smardzewicach zajmuje powierzchnie 72,4 ha, a liczebność stada hodowlanego utrzymywana jest na poziomie 20 sztuk. W 2002 roku wybudowano taras widokowy i wydzielono obszar 2,4 ha, na którym przebywa żubrza rodzina. Ona też jest jedynym punktem obserwacji turystów, ponieważ reszta ośrodka jest zamknięta dla zwiedzających. Żubry w zagrodzie będą żyły i rozmnażały się do końca swoich dni, nie wrócą już do stada hodowlanego, by nie zawlec jakiejś choroby przeniesionej przez kontakt z ludźmi.

Z parkingu do Ośrodka Hodowli Żubrów od Nadleśnictwa Smardzewice prowadzi 3,5 kilometrowa ścieżka edukacyjna, przy której w 8 miejscach umieszczone są tablice informacyjne z opisem na temat ośrodka, biologii, ekologii i ochrony żubra oraz walorów przyrodniczych jakie oferują Lasy Spalskie. Ośrodek Hodowli Żubrów w Smardzewicach czynny jest:
- latem pn. - pt. w godz. 9.00 - 16.00, sob. - niedz. w godz. 11.00 - 18.00;
- zimą pn. - pt. w godz. 9.00 - 15.00, sob. - niedz. w godz. 11.00 - 15.00;
a cennik opłat wynosi:
- dorośli - 3,3 zł;
- dzieci, młodzież, studenci, emeryci, renciści - 2,2 zł.

Na miejscu można wyczytać z tablic informacyjnych, że w zamierzchłych czasach żubr występował w całej Europie, ale począwszy od średniowiecza rozpoczął się proces ich zagłady. W końcu XVIII wieku ocalały tylko dwie populacje tych zwierząt: na Kaukazie i w Puszczy Białowieskiej. Ratowaniem gatunku zajęło się utworzone w 1923 roku Międzynarodowe Towarzystwo Ochrony Żubra. Restytucja żubra rozpoczęła się wkrótce potem, gdy do Białowieży przywieziono pierwsze osobniki. W 1952 roku z rezerwatu hodowlanego w Białowieży wypuszczono na wolność pierwsze osobniki, które dały początek pierwszemu swobodnie żyjącemu stadu żubrów. Światowa populacja żubrów pochodzi od 12 osobników, które udało się ocalić. Dzisiejsza populacja żubrów liczy około 4 tysięcy osobników, z czego większość przebywa w stadach swobodnie żyjących, głównie w Polsce, na Białorusi oraz na Litwie, Ukrainie i w Rosji. W Polsce żyje dziś około 750 żubrów, głównie w wolnych hodowlach w Puszczach Białowieskiej, Boreckiej i Knyszyńskiej, Bieszczadach i Lasach Pilskich. Około 25 procent żubrów żyje w warunkach hodowli zamkniętych. Są to ośrodki w Białowieży, Gołuchowie, Międzyzdrojach, Niepołomicach, Pszczynie i Smardzewicach. Żubr ciągle jest gatunkiem zagrożonym wyginięciem, w związku z tym niektóre hodowle, jak Ośrodek Hodowli Żubrów w Smardzewicach, spełniają w światowym programie ochrony rolę zachowawczą. Żubry w tej hodowli żyją w całkowitej izolacji, nie tylko ze względu na konieczność zapewnienia im spokoju, ale przede wszystkim na ogólne bezpieczeństwo zdrowotne zwierząt. W wypadku zarazy w innych populacjach w kraju, żubry ze Smardzewic mogą ocalić gatunek.

Robert Remisz



NAWIGACJA

Wiadomości

Turystyka

Szlaki Turystyczne

Ścieżki Dydaktyczne

Kampinoski Szlak Rowerowy

Agroturystyka

Wycieczki na Weekend

Położenie i Klimat

Przyroda

Historia

Kampinoski Park Narodowy

Rezerwaty Przyrody w KPN

Foto-Galerie

Mapa


Copyright 2005 kampinoska@op.pl
Design by Marta Lewandowska & Robert Remisz